Nội quy lao động: “Lá chắn” pháp lý doanh nghiệp không thể thiếu

Nhân viên thường xuyên đi muộn, thông tin kinh doanh bị rò rỉ, tranh chấp khi xử lý kỷ luật… Đây là những tình huống nhiều doanh nghiệp gặp phải. Khi đó, nội quy lao động là căn cứ quan trọng để xử lý đúng luật. Nội quy thiếu hoặc sai sót có thể khiến doanh nghiệp rơi vào thế bất lợi, thậm chí phải bồi thường khi xảy ra tranh chấp lao động.

Bài viết dưới đây, Trọng Tín tổng hợp 5 nhóm quy định cốt lõi trong nội quy lao động và checklist giúp chủ doanh nghiệp, bộ phận nhân sự (HR) xây dựng nội quy đúng quy định.

Nội quy lao động – lá chắn pháp lý của doanh nghiệp

Nội quy lao động là gì? Vì sao doanh nghiệp cần có?

Nội quy lao động là văn bản do người sử dụng lao động ban hành, quy định các chuẩn mực người lao động phải tuân thủ tại nơi làm việc, cùng các hình thức xử lý khi vi phạm.

Một bộ nội quy rõ ràng giúp doanh nghiệp:

• Có căn cứ pháp lý để xử lý kỷ luật lao động.
• Bảo vệ tài sản, bí mật kinh doanh và công nghệ.
• Xây dựng nề nếp, văn hóa làm việc thống nhất.
• Giảm rủi ro tranh chấp và bảo vệ quyền lợi của cả doanh nghiệp lẫn người lao động.
•  

5 nhóm quy định cốt lõi trong nội quy lao động

5 nhóm quy định cốt lõi trong nội quy lao động

1. Giờ giấc làm việc

Quy định thời gian làm việc chuẩn, giờ nghỉ giữa ca, nghỉ lễ, tết và nghỉ phép năm.

2. Nề nếp và tác phong

Quy tắc ứng xử, trang phục và việc chấp hành phân công công việc tại nơi làm việc.

3. An toàn lao động

Biện pháp phòng ngừa rủi ro, sử dụng đồ bảo hộ đúng quy định, bảo đảm an toàn, vệ sinh lao động.

4. Tài sản và bí mật

Giữ gìn tài sản chung, bảo mật thông tin kinh doanh và công nghệ của doanh nghiệp.

5. Kỷ luật và bồi thường

Các hình thức xử lý vi phạm và trách nhiệm bồi thường thiệt hại khi người lao động gây ra.

Checklist nội quy lao động cho chủ doanh nghiệp và HR

Checklist nội quy lao động cho chủ doanh nghiệp và HR

✅ Có từ 10 lao động trở lên? Bắt buộc đăng ký nội quy

Theo Điều 118 và Điều 119 Bộ luật Lao động 2019, doanh nghiệp sử dụng từ 10 người lao động trở lên phải ban hành nội quy lao động bằng văn bản và đăng ký với cơ quan chuyên môn về lao động cấp tỉnh.

Doanh nghiệp dưới 10 lao động không bắt buộc ban hành nội quy bằng văn bản, nhưng vẫn nên có để quản lý thuận lợi. Khi đó, các nội dung về kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất cần được thỏa thuận trong hợp đồng lao động.

✅ Có đủ các nhóm nội dung cốt lõi

Nội quy cần bao quát:

• thời giờ làm việc, nghỉ ngơi;
• trật tự tại nơi làm việc;
• an toàn, vệ sinh lao động;
• bảo vệ tài sản, bí mật kinh doanh;
• kỷ luật lao động và trách nhiệm vật chất;
• quy định phòng, chống quấy rối tình dục tại nơi làm việc. Đây là nội dung quan trọng, nhiều doanh nghiệp còn bỏ sót.
•  

Ngoài ra, nội quy cần nêu rõ các trường hợp tạm thời chuyển người lao động làm công việc khác so với hợp đồng, và người có thẩm quyền xử lý kỷ luật.

❌ Sai lầm tuyệt đối tránh: phạt tiền, cắt lương

Điều 127 Bộ luật Lao động 2019 nghiêm cấm phạt tiền, cắt lương thay cho việc xử lý kỷ luật lao động. Doanh nghiệp chỉ được xử lý vi phạm bằng các hình thức kỷ luật theo nội quy và pháp luật: khiển trách, kéo dài thời hạn nâng lương không quá 06 tháng, cách chức, sa thải.

Câu hỏi thường gặp về nội quy lao động

Nội quy lao động có hiệu lực từ khi nào?
Với doanh nghiệp thuộc diện phải đăng ký, nội quy có hiệu lực sau 15 ngày kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền nhận đủ hồ sơ đăng ký.

Bao lâu sau khi ban hành phải nộp hồ sơ đăng ký?
Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày ban hành nội quy lao động.

Doanh nghiệp có được phạt tiền nhân viên đi muộn không?
Không. Đây là hành vi bị cấm theo Bộ luật Lao động 2019. Doanh nghiệp chỉ được áp dụng các hình thức kỷ luật luật định.

Trọng Tín hỗ trợ xây dựng nội quy lao động

Nội quy lao động soạn đúng ngay từ đầu giúp doanh nghiệp quản lý hiệu quả và hạn chế tối đa rủi ro tranh chấp. Nếu doanh nghiệp cần rà soát, xây dựng hoặc đăng ký nội quy lao động, hãy liên hệ Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn thuế Trọng Tín:

📍 2/2 Phùng Văn Cung, phường Cầu Kiệu, TPHCM
📞 028 3990 2838
📧 tuvan@taxtrongtin.com.vn

*Thông tin mang tính tham khảo; nội dung cụ thể tùy theo nội quy của từng doanh nghiệp.